जात-धर्माच्या चौकटीत अडकलेली पत्रकारिता – अल्पसंख्याक पत्रकारांची नवी आशा

बुलढाणा जिल्ह्यातील पत्रकारितेचा कटु वास्तव

बुलढाणा जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या मध्यभागी असलेला एक सामाजिक, धार्मिक आणि राजकीयदृष्ट्या विविधतेने भरलेला जिल्हा आहे. या जिल्ह्यात एकूण 13 तालुके आहेत – मेहकर, चिखली, खामगाव, नांदुरा, मलकापूर, शेगाव, सिंदखेडराजा, देऊळगाव राजा, लोणार, मोताळा, सांग्रामपूर, जळगाव जामोद व बुलढाणा.

पण दुर्दैवाची बाब अशी आहे की, जिल्ह्याच्या अनेक भागांमध्ये पत्रकारिता ही सत्याचा आरसा राहण्याऐवजी जाती, धर्म आणि राजकीय गटांच्या अधीन जाऊ लागली आहे.

अल्पसंख्याक समाजाच्या पत्रकारितेला दुय्यम वागणूक

बहुसंख्य समाजाचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या पत्रकारांनीच पत्रकारितेची दिशाच बदलून टाकली आहे. अल्पसंख्याक समाजाच्या कार्यक्रमांना मीडिया कव्हरेज देताना त्यांच्यावर "चेहरा" किंवा "जात" बघून बातम्या छापल्या जात आहेत.

अल्पसंख्याक समाजाचे आंदोलन, शिबिरे, शैक्षणिक कार्यक्रम यांना माध्यमांत योग्य स्थान मिळत नाही.

काही वेळा, ही माध्यमे "जाणून-बुजून" अशा बातम्यांकडे दुर्लक्ष करतात.

दुसरीकडे, बहुसंख्य समाजाचे किंवा विशिष्ट राजकीय गटांचे कार्यक्रम मुख्यपानावर झळकतात, तेही वारंवार.

हे सर्व प्रकरण एकतर्फी पत्रकारिता दर्शवते आणि समाजात विश्वासाचे दुभंगलेले चित्र निर्माण करते.

स्वतंत्र पत्रकारांचा संघर्ष – नव्या आशेचा किरण

अशा परिस्थितीत, अल्पसंख्याक समाजातील काही निर्भय, सजग पत्रकारांनी पुढाकार घेतला आहे. त्यांनी कोणत्याही राजकीय किंवा जातीय दबावाखाली न राहता स्वतंत्र, प्रामाणिक पत्रकारितेचा मार्ग स्वीकारला आहे.

नवीन वृत्तपत्र नोंदवून, समाजाच्या मूळ प्रश्नांना उजळा देण्याचा प्रयत्न ते करत आहेत.

अल्पसंख्याक समाजातील दुःख, उपेक्षा, व संघर्ष यांना नवा आवाज मिळू लागला आहे.

हे पत्रकार विना पक्षपाती भूमिका घेऊन, समाजहितासाठी कार्यरत आहेत.

त्यांचा हा प्रयत्न केवळ पत्रकारितेचा नाही, तर लोकशाहीला जिवंत ठेवण्याचा एक लढा आहे.

समारोप – बदलाची सुरुवात आणि जबाबदारी

आज पत्रकारितेवर जनतेचा विश्वास डळमळीत झाला आहे. जात, धर्म, चेहरा, पक्ष आणि मतांचा विचार करून बातम्या छापल्या जातात, हे लोकशाहीच्या मुल्यांनाच छेद देणारे आहे.

परंतु, हे नवे, निर्भय पत्रकार समाजाला नवा पर्याय देत आहेत.

ते निष्पक्ष, निर्भीड आणि समाजाभिमुख पत्रकारिता करत आहेत.

त्यांनी बहुसंख्य पत्रकारांद्वारे केले जाणारे जातीय-धार्मिक अन्याय उघड केला आहे.

त्यांचे हे कार्य बदलाची सुरुवात ठरत आहे – जी समाजाला एकत्र आणेल, आणि पत्रकारितेला पुन्हा सन्मान देईल.

✍️ लेखन – आझाद पठाण

(स्वतंत्र पत्रकार, सामाजिक निरीक्षक)

📌 टीप –

ज्या समाजात पत्रकारिता चेहरा पाहून केली जाते, तिथे सत्याला नेहमीच गमावले जाते. पण आता वेळ आली आहे, समाजाने आवाज उठवण्याची — आणि निर्भय पत्रकारांच्या पाठीशी उभं राहण्याची.